ประวัติ ชาญ  เย็นแข                                       

ชาญ  เย็นแข เป็นคนกรุงเทพฯโดยกำเนิด เกิดเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2469 จบมัธยมศึกษาปีที่6 ที่โรงเรียนนันทนศึกษา เขตดุสิต 
อุปสมบท ณ วัดอัมพวัน เมื่ออายุ 20 ปี เป็นเวลา 1 พรรษา       สมรสกับคุณสุพรรณี  สิงหราชา เมื่อปี 2494    มีบุตรสาว 1 คน
คือ น.ส.ดรรชนี (ถึงแก่กรรม เมื่อปี 2529)   ชาญ เย็นแข เป็นผู้พิการที่กระดูกขาซ้าย เนื่องจากรถคว่ำเมื่อวัยหนุ่ม

                             ชาญ  เย็นแข  มีความรักในการร้องเพลงมาตั้งแต่เด็ก สมัยสงครามโลก พ.ศ.2486-2488 การมหรสพในบ้านเรามีแต่รำวง และการประกวดร้องเพลงตามงานวัด  ชาญ ได้แอบหนีไปสมัครประกวดร้องเพลงทุกวัดที่มีงาน โดยใช้ชื่อว่า "เอี่ยวพญา" และมักจะกวาดถ้วยรางวัลเป็นเสียส่วนมาก  ผู้แข่งขันของเขาคือ เบญจมินทร์, ร.ดาวรุ่ง (นริศ  อารีย์), ตาล  กิ่งเพชร, ท.ธัมรงค์ (คำรณ  สัมปุณณานนท์), ล.ลูกทุ่ง (เลิศ  ประสมทรัพย์), ณ.ณ วังน้อย (ณรงค์ ธนะวังน้อย) ฯลฯ

                              เพลงที่ประกวดงานวัดครั้งแรกในชีวิตคือเพลง กลางสายลม พ.ศ.2484 ขณะมีอายุเพียง 16 ปี ที่วัดจอมสุดาราม (วัดไพรงาม)         สถานีรถไฟสามเสน  ผลการประกวดได้รางวัลที่ 3   ผู้ชนะรางวัลที่1 คือ ด.ญ.ผ่องศรี  พุ่มชูศรี อายุ 13 ปี ในเพลงศีลธรรมทั้งห้า

                              เพลงแรกที่ชนะเลิศการประกวดคือเพลง รำพันรัก เมื่อปี พ.ศ.2488 ที่งานภูเขาทอง วัดสระเกศวรวิหาร   เมื่อสงครามสงบ ระยะนี้ละครเวทีกลับมาเฟื่องฟู มีโรงละครเกิดขึ้นหลายโรง เช่น โรงละครศิลปากร, เฉลิมนคร, นครเกษม และ เฉลิมไทย ส่วนโรงภาพยนตร์ต่างๆก็มีการแสดงดนตรีของวงดนตรีต่างๆในยุคนั้น อาทิเช่น วงสุนทราภรณ์, วงทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์, วงดนตรีล้วน  ควันธรรม และ วงดุริยโยธิน เป็นต้น      ชาญ  เย็นแข ได้รับการสนับสนุนจาก สมพงษ์  พงษ์มิตร ให้เข้าเป็นนักร้องประจำคณะละครศิวารมย์ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2491 โดยมี สง่า  อารัมภีร เป็นผู้ควบคุมวงดนตรี  และมีโอกาสบันทึกแผ่นเสียงเป็นครั้งแรกในชีวิตด้วยเพลง ค่าน้ำนม ผลงานเพลงของครูไพบูลย์  บุตรขัน  แผ่นเสียงบริษัท นำไทย จำกัด ตราสุนัขสลากเขียว เป็นแผ่นครั่ง ความเร็ว 78 รอบต่อนาที

                              นักร้องร่วมสมัยของเขาได้แก่ ปรีชา  บุญญเกียรติ, บุญช่วย  หิรัญสุนทร, สมยศ  ทัศนพันธ์, เฉลิม  แก้วสมัย, สมจิตร  ตัดจินดา,  วงจันทร์  ไพโรจน์,  เอมอร  วิเศษสุด,  เฉลา  ประสพศาสตร์,  ทัศนัย  ชอุ่มงาม เป็นต้น
                               ชาญ  เย็นแข เคยร่วมแสดงภาพยนตร์ 5-6 เรื่อง อาทิ ศึกเจ้าทุ่ง, รักเธอเท่าฟ้า, ขบวนเสรีจีน เป็นต้น

                              ชาญ  เย็นแข  ได้จากโลกดนตรีและเสียงเพลงไป เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2531  ด้วยโรคหัวใจ รวมอายุได้ 62 ปี        ทิ้งผลงานเพลงกว่า 800  เพลง ไว้ให้เราได้รำลึกถึง นักร้องเสียงระฆังแก้ว " ชาญ  เย็นแข"

                       ผลงานสร้างชื่อ ได้แก่เพลง ค่าน้ำนม, กลิ่นโคลนสาบควาย, รักพี่นะ, สวยไม่สร่าง, ไก่ฟ้า, ตารางดวงใจ, สามหัวใจ, มนต์รักจากใจ   และ  โอ้ชนกชนนี เป็นต้น

                                                                อย่าดูหมิ่น ชาวนาเหมือนดั่งตาสี เอาผืนนาเป็นที่ พำนักพักพิงร่างกาย  ชีวิตเอยไม่เคยสบาย ฝ่าเปลวแดดแผดร้อนแทบตาย ไล่ควายไถนาป่าดง...

ที่มา : คัดลอกและตัดตอนจากหนังสือ รวงทองมองอดีต ย้อนรำลึกผลงานของ ชาญ เย็นแข